Pamiętnik Luise von Liebermann z Dalkowa

Pamiętnik Luise von Liebermann z Dalkowa to zapiski dokonywane przez córkę właścicieli pałacu w Dalkowie ponad 200 lat temu. Luise von Liebermann była najmłodszą z ośmiorga rodzeństwa – córką Caroline i Augusta von Liebermann, właścicieli pałacu w Dalkowie, żyjących tu na przełomie XVIII i XIX w. Jako 14-letnia dziewczynka przedstawia życie na początku XIX w. w tej miejscowości – opisuje życie codzienne, sprawy dworskie, historie prywatne powiązane z mieszkańcami Dalkowa. Pamiętnik jest bardzo osobisty i zawiera wiele wątków emocjonalnych, w których młoda Luise pokazuje swoją wrażliwość na piękno natury i drugiego człowieka. Ujawnia wątki miłosne, ciekawostki historyczne, rodzinne radości i dramaty. Czasem były to krótkie zapiski, składające się zaledwie z kilku zdań, innym razem zaś długie opowieści – zależnie od tego, jak wiele danego dnia chciała opowiedzieć Luise. Pierwszego wpisu bohaterka dokonała 2 maja 1816 r., ostatni datowany jest na 7 marca 1823 r.

Treści pamiętnika były publikowane w latach 60. XX w. na łamach niemieckiego czasopisma Neuer Glogauer Anzeiger. Niestety nie wiadomo, gdzie jest (a nawet czy zachował się) rękopis. Do Fundacji na Rzecz Rodziny i Rewitalizacji Polskiej Wsi drukowana po niemiecku wersja pamiętnika trafiła dzięki Hansowi-Joachimowi Breske, który przed i po 1945 r. mieszkał razem ze swoim wujem – księdzem Bernardem Brzeskim – w pobliskim Kurowie Wielkim. Hans-Joachim przekazał Fundacji teksty pamiętnika w 2018 r., niedługo po tym Anna Gomułka podjęła się tłumaczenia tekstów. Treści pamiętnika intrygują tym bardziej, że są jedynym źródłem informacji o tym, jak wyglądało dawniej wnętrze pałacu. Teksty pamiętnika postanowiliśmy publikować w mediach społecznościowych Fundacji na rzecz Rodziny i Rewitalizacji Polskiej Wsi. Okazało się, że spotkały się one z ogromnym zainteresowaniem ze strony odbiorców. Pewnego dnia Marcin Kopij – fotograf z Głogowa – przyjechał do Dalkowa by zrobić wieczorem zdjęcie pałacu w świetle gwiazd. Wykonując zdjęcie przy długim czasie naświetlania w kadr wbiegła mu dziewczynka (w późniejszym czasie pozująca do zdjęć w roli Lenlein – przyjaciółki Luise). Fotograf uzyskał niesamowity efekt na zdjęciu – twarz dziecka rozmyła się tworząc smugę nad dalkowskim pałacem – wyglądało to jak postać ducha (zdjęcie z okładki tej publikacji). Od razu pomyśleliśmy o tym samym – tak jakby pałac mówił do nas, zachęcał do zobrazowania postaci Luise. W związku z tym postanowiliśmy wykonać tematyczne fotografie nawiązujące do treści pamiętnika – podjął się tego Marcin Kopij. Osobą odpowiedzialną za koordynację działań i aranżację scen do zdjęć była Anna Gomułka. Staraliśmy się aby zdjęcia nawiązywały do opisywanych przez Luise treści i dlatego w większości wykonywane były w miejscach, które opisywała młoda dziedziczka (zabytkowy zespół pałacowo-parkowy w Dalkowie, Wzgórza Dalkowskie i okoliczne miejscowości – Głogów, Kłoda). Projekt ten miał charakter wolontaryjny i nieodpłatnie wzięło w nim udział około czterdzieści osób, pozujących do kadrów i angażujących się w aranżację ujęć, w tym zapewnienie dla siebie strojów i dostarczanie rekwizytów czy udostępnianie miejsc do wykonania zdjęć. W okresie od grudnia 2021 r. do listopada 2022 r. teksty pamiętnika były publikowane co tydzień na łamach czasopisma Tygodnik Głogowski.

W 2023 r. Fundacja na rzecz Rodziny i Rewitalizacji Polskiej Wsi pozyskała środki na kontynuację projektu wolontaryjnego w ramach zadania Historią budujemy pomosty współpracy obywatelskiej sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności-Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Programu NOWEFIO. Dzięki temu w zabytkowym parku w Dalkowie odbyły się w 2023 r. cztery spotkania czytelniczo-promocyjne podczas których przedstawiciele ponad pięćdziesięciu organizacji odczytali wpisy z pamiętnika Luise prezentując przy tym swoją działalność społeczną. Tematem zainteresowały się media regionalne i ogólnokrajowe. Materiał dotyczący Pamiętnika Luise usłyszeli słuchacze Radia Wrocław i Radia Elka Głogów. Materiał wyemitowano też w Teleexpressie, TVP Kultura, TV Regionalna, TVP3 Wrocław (a także w pozostałych piętnastu oddziałach terenowych z całej Polski). W ramach tego samego projektu w 2024 r. oddaliśmy również do użytku Szlak turystyczny Pamiętnik Luise von Liebermann z Dalkowa, składający się z 54 tablic, na których znajdują się wszystkie wpisy z pamiętnika. Szlak rozmieszczony jest na terenie zespołu pałacowo-parkowego w Dalkowie a także na terenie Centrum Hortiterapii-Ogrodów Zmysłów na Wzgórzach Dalkowskich.

Życzymy przyjemnego odbioru i zachęcamy do głębszego poznawania Dalkowa – miejsca, gdzie żyła i pisała pamiętnik młoda Luise.